Chưa mừng vì CPI giảm

Theo nhận định của các chuyên gia, trừ 2 tháng đầu năm, thị trường vận hành theo quy luật chung hàng năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đều tăng cao do người dân có nhu cầu mua hàng hóa lớn vì trong tháng 1 và tháng 2 là dịp Tết và lễ hội. Từ tháng 3 trở đi, đến tháng 5, chỉ số CPI tăng chậm. Đặc biệt là trong tháng 6, CPI giảm 0,26% so với tháng 5/2012; tăng 2,52% so với tháng 12/2011. Tháng 6 cũng là tháng đầu tiên có CPI giảm sau 38 tháng tăng liên tục.

Đóng góp chung vào sức giảm, làm cho CPI tháng 6 giảm trước hết phải kể tới nhóm dịch vụ giao thông giảm 1,64%; nhà ở và vật liệu xây dựng giảm 1,21%; văn hóa giải trí và du lịch giảm 0,27%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống, giảm 0,23%; bưu chính, viễn thông giảm 0,02%...

Chớ vội mừng vì chỉ số giá tiêu dùng giảm. Ảnh: N. N

Có kết quả như trên theo chuyên gia kinh tế Phạm Minh Thụy- Trưởng phòng Nghiên cứu giá cả và thị trường- Viện Kinh tế- Tài chính là do xác định chống lạm pháp là mục tiêu hàng đầu nên thời gian qua, Chính phủ đã thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp nhằm ổn định tình hình kinh tế- xã hội, bình ổn giá cả thị trường. Chính phủ tiếp tục thực hiện lộ trình điều chỉnh giá một số mặt hàng theo cơ chế thị trường như xăng dầu tăng 2 lần nhưng đã giảm giá 5 lần. Do đó, mặt bằng giá các loại hàng hóa, dịch vụ trong nước cũng bị tác động điều chỉnh theo

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Phạm Minh Thụy cũng cho rằng, có được việc giảm CPI thời gian qua có nguyên nhân từ tổng cầu giảm, vì sức mua yếu. Tổng cầu giảm thể hiện rất rõ trong 6 tháng qua như tăng trưởng GDP chỉ đạt 4,38%, trong khi đó, cùng thời điểm này năm ngoài, GDP đã tăng 5,63%. Số doanh nghiệp dừng hoạt động hoặc phá sản của năm nay cũng tăng vọt. Số người mất việc làm và nộp hồ sơ xin trợ cấp thất nghiệp tăng cao. Chỉ số hàng tồn kho so với cùng kỳ năm 2011 luôn ở mức cao…

Hơn nữa, trước viễn cảnh kinh tế không sáng sủa, doanh nghiệp hoạt động khó khăn nên người tiêu dùng càng phải hạn chế chi tiêu, chính những điều đó đã làm cho sức mua trên thị trường giảm. Diễn biến thị trường hàng hóa, dịch vụ trong nước của Việt Nam hiện nay phụ thuộc nhiều vào diễn biến giá nguyên, nhiên vật liệu của thế giới, khi giá thế giới biến động giảm cũng đồng nghĩa với việc giá cả hàng hóa trong nước biến động theo.

Nguy đẩy giá nhiều mặt hàng dịp cuối năm

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cảnh báo, Việt Nam tiếp tục phải đối diện với sức ép lạm phát do khả năng tiếp tục mất giá các đồng tiền chủ chốt trên thế giới như là hệ quả tiêu cực từ cuộc khủng hoảng nợ công và suy giảm kinh tế toàn cầu. Sức ép tăng CPI còn gia tăng do xu hướng ngày càng đậm dần hơn việc chuyển từ thắt chặt sang từng bước nới lỏng chính sách tài chính- tín dụng cả trên quy mô thế giới. Điển hình như Mỹ ủng hộ các nước châu Âu, Đức cũng đang có những động thái nhân nhượng và ngay cả ở nước ta, Chính phủ cũng đang có những hướng mới, đột phá hơn đối với chính sách tài chính.

Nhiều mặt hàng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tăng giá vào cuối năm. Ảnh: Internet

“Trong thời gian tới, nền kinh tế nước ta vẫn còn tiềm ẩn làn sóng tăng giá hàng hóa thiết yếu như giá điện, giá sữa, một số mặt hàng hóa mỹ phẩm, hàng chăm sóc cơ thể, tẩy rửa, một số đồ dùng và thực phẩm cho trẻ em; giá nước sinh hoạt ở nhiều nơi tăng; giá cả dầu mỏ gắn với xu hướng gia tăng nhu cầu tiêu thụ xăng dầu cho phát triển kinh tế và tiêu dùng...”, ông Phong nói.

Ở một khía cạnh khác, ông Vũ Minh Phú - Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội cho biết, trong khi trái dừa ở Bến Tre chỉ bán được 10 - 12.000đ/12 trái, thì ở miền Bắc, 1 trái dừa lại có giá tới 15.000đ/quả, cá biệt có nơi tới 20.000-30.000đ/quả. Cá Ngừ Đại Dương ở phía Nam đánh bắt được nếu bán loại 1 được giá 300.000đ/kg nhưng khi tư thương không ưu ái và “chê” thì giá chỉ còn 120.000đ/kg. Thực tế trên cho thấy, thị trường hàng hóa Việt Nam hiện nay giá bán lẻ ở nơi tiêu thụ thì vẫn cao, người tiêu dùng thiệt thòi còn người làm ra lại “hưởng” giá quá thấp. Chính thực tế đó nên thời gian qua diễn ra viễn cảnh người nông dân bỏ vườn, ngư dân bỏ thuyền và họ phải thường xuyên thay đổi cây trồng, vật nuôi để kiếm kế sinh nhai.

“Chúng ta đang hình dung ra một vòng xoáy đình, lạm đang xảy ra ở nước ta. Vòng trước hàng hóa tồn kho nhiều, sức mua giảm, đình trệ sản xuất và tiêu thụ. Vòng sau thời gian sau suy giảm sản xuất, nguy cơ thiếu hàng là chắc chắn và điều tất nhiên sẽ đẫn tới lạm phát ở vòng sau. Việc định giá, tăng và giảm giá của một số mặt hàng như điện, nước, than, xăng dầu… thường tăng rất nhanh và hạ rất chậm. Những quyết định đó gây thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp và nó sẽ gián tiếp đẩy giá thành lên cao và sản phẩm tiếp tục khó tiêu thụ trong thời gian tới”, ông Phú cho biết thêm.

Các chuyên gia kinh tế còn nhận định, thời điểm cuối năm nhu cầu mua sắm của người dân tăng lên, nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam có những dấu hiệu phục hồi tốt hơn; các chính sách thắt chặt sẽ được “nới lỏng” hơn. Nhưng vì trải qua một thời gian đình đốn, doanh nghiệp phá sản nhiều, kênh phân phối kiệt quệ, hàng hóa sản xuất cầm chừng, thậm chí là khan hiếm, tư thương ép giá, găm hàng nên những tháng cuối năm sẽ diễn ra tình trạng nguồn cung yếu mà nhu cầu lại tăng cao, đó là lý do đẩy giá hàng loạt các mặt hàng, dịch vụ.